Moventem.nl maakt gebruik van cookies (en andere technieken) om er zeker van te zijn dat u onze website zo goed mogelijk beleeft. Als u deze website blijft gebruiken gaan we ervan uit dat u dat goed vindt.

/ Lees meer

Belang deelfietssystemen voor forenzen

Juli 2018

De deelfiets behoort wereldwijd tot de snelst groeiende vervoersmiddelen van het afgelopen decennium. In Nederland zijn grootschalige deelfietssystemen echter nog niet echt van de grond gekomen. De aandacht voor de combinatie tussen (deel)fiets en Openbaar vervoer (OV) krijgt steeds meer aandacht, en terecht. Meer gebruik van OV en fiets draagt immers bij aan een beter klimaat, meer gezondheid, minder congestie en minder parkeerproblemen.

Modal-shift

Mede daarom is ook een van de belangrijkste doelen van de Nederlandse overheid om een modal-shift te realiseren van auto- naar treingebruik. Veel autogebruikers ervaren de trein niet als een reëel alternatief voor de auto, onder meer vanwege het feit dat de trein vaak stopt op een plaats waar je niet moet zijn. Hier biedt een deelfietssysteem mogelijk een oplossing. Door een verdere integratie tussen (deel)fietssystemen met treinreizen ontstaat een meer integrale reis van deur tot deur. Aangezien de grootste problemen ontstaan in de ochtend- en avondspits, is grote winst te behalen onder forenzen. Reden genoeg voor ons om verder onderzoek te doen naar de mogelijkheden van deelfietssystemen voor forenzen in het natransport. Centrale vraag hierbij was:

  • Welke impact heeft een goed deelfietssysteem op de bereidheid om (meer) met de trein te reizen en wat zijn de belangrijkste kenmerken van een goed deelfietssysteem?

Stated preference experiment

Onze afstudeerder Ermeson Malaquias Bandeira van de TU Eindhoven heeft onderzoek gedaan onder Nederlandse forenzen om deze vraag te beantwoorden. Middels een online onderzoek onder een representatieve steekproef van de doelgroep is een stated preference experiment uitgevoerd om de voorkeuren van de respondenten in kaart te brengen. De respondenten zijn geselecteerd op basis van twee kenmerken: minstens één woon-werk verplaatsing per week en hiervoor de auto of de trein als hoofdmodaliteit gebruiken. Ook de treinforenzen zijn interessant, aangezien we de verschillen met automobilisten zo kunnen achterhalen en omdat we willen weten of zij ook meer van de trein gebruik zouden maken bij een goed deelfietssysteem.

Deelfietssystemen

Op basis van een aantal kenmerken werden verschillende deelfietssystemen voorgelegd. De respondenten konden aangeven welk systeem hun voorkeur had. Vervolgens werd gevraagd of men bereid zou zijn om (meer) met de trein te gaan reizen als dit deelfietssysteem beschikbaar zou zijn in het natransport. Bij de keuze tussen deelfietssystemen werd telkens de vergelijking gemaakt met het grootste en bekendste deelfietssysteem van Nederland; de OV-fiets. Op basis hiervan zijn de volgende keuze-analyses gemaakt:

  • Welke deelfietssysteem-kenmerken zijn van invloed op de voorkeur van de trein- en auto-forenzen?
  • Welke deelfietssysteem-kenmerken zijn van invloed op de bereidheid om over te stappen van de trein- en auto-forenzen?

De voorkeur van auto-forenzen wordt voornamelijk bepaald door ritprijs en de betrouwbaarheid van het systeem bij het treinstation. Dit impliceert dat zij voornamelijk gevoelig zijn voor de kosten en de kans dat zij moeten wachten op een beschikbare fiets bij het treinstation. In mindere mate heeft ook de toegangstijd tot het deelfietsstation, de reistijd tussen het laatste deelfietsstation en de eindbestemming en de betrouwbaarheid bij het deelfietsstation nabij de eindlocatie invloed op de voorkeur. Voor trein-forenzen geldt hetzelfde, alleen hebben de kenmerken een grotere invloed op de voorkeur. In het algemeen kan worden gesteld dat beide type forenzen (auto en trein) een deelfietssysteem met verschillende stations prefereren boven de OV-fiets.

Om daadwerkelijk over te stappen is de reistijd tussen het laatste deelfietsstation en de eindbestemming het meest belangrijk voor de auto-forenzen. Dus om auto-forenzen over te halen om met de trein en een deelfietssysteem naar het werk te reizen is het zaak de locaties van de deelfietsstations zo dicht mogelijk bij de eindbestemming te situeren.

De bereidheid van trein-forenzen om over te stappen van het huidige natransportmiddel op het geprefereerde deelfietssysteem wordt uitsluitend beïnvloed door de afstand tussen het laatste deelfietsstation en de eindbestemming. Ook uit deze bereidheid blijkt een duidelijke voorkeur voor een deelfietssysteem met meer stations.

Voorspellende waarde

Op basis van de uitkomsten kan worden voorspeld hoe groot de kans is dat men bereid is om over te stappen op een treinreis in combinatie met een deelfietssysteem voor de reis naar en van het werk. Wanneer het optimale deelfietssysteem wordt aangeboden is de kans dat auto-forenzen overwegen om over te stappen vastgesteld op 30%. De overige 70% zou het niet overwegen. Een verhoging van de ritprijs met € 1,- zorgt ervoor dat de kans afneemt naar 22%.

De kans dat trein-forenzen gebruikmaken van een stedelijk deelfietssysteem in het natransport van de treinreis is enkel afhankelijk van de looptijd tussen het laatste deelfietsstation en de eindbestemming. Bij een looptijd van 1 minuut (80-100 meter) is de kans op een overstap 35%. Opmerkelijk is dat een toename van 2 minuten in de looptijd niet zorgt voor een afname in de kans dat zij overstappen. Het ‘ideale deelfietssysteem’ (met de grootste kans op een overstap) kent de volgende kenmerken:

  • traditionele fiets (geen e-bike);
  • ritprijs van € 0,50 (€1,00 per dag bij twee ritten);
  • Looptijd tussen trein- en deelfietsstation van 1 minuut;
  • Looptijd tussen deelfietsstation en eindbestemming van 1 minuut.

Aan de hand hiervan kan bepaald worden waar de deelfietsstations het beste gesitueerd kunnen worden en wat het optimum is voor de dichtheid van stations. De keuze voor de locaties kan worden gebaseerd op de gebieden waar veel forenzen aanwezig zijn, zodat looptijden worden geminimaliseerd. De promotie van de deelfietssystemen kan dan worden gedaan via de werkgevers (minder parkeerdruk en gezondere werknemers).

Meer weten?

Als u interesse heeft in de volledige thesis, neem dan contact op met Maarten van Setten. Wij gaan graag met u in gesprek over de vertaling van dit onderzoek naar de praktijk van uw deelfietssysteem.

Meer weten? Neem contact op met:

Uw mening over onze website?